อำเภอกุสุมาลย์เป็นที่รู้จักกันดีว่าเป็นเขตพื้นที่ประชากรส่วนใหญ่เป็นชาวโส้ ซึ่งมีประเพณีวัฒนธรรมที่เก่าแก่ และยังสามารถรักษาสืบทอดเป็นอย่างดี แม้พื้นที่โดยส่วนใหญ่จะเป็นพื้นที่แห้งแล้ง เต็มไปด้วยดินลูกรัง ปัญหาเรื่องน้ำจึงเป็นจุดที่ทำให้เกษตรกรส่วนใหญ่ท้อต่อการทำการเกษตร
ส่วนใหญ่จึงหันไปเลี้ยงสัตว์ เช่น วัว ควาย โคขุน เป็นต้น ชาวบ้านโพธิไพศาล เป็นชุมชนหนึ่งที่มีการ พัฒนาความรู้ด้านต่างๆ หลายๆ หน่วยงานเข้าไปพัฒนาและให้ความรู้ บ้านโพธิไพศาล เป็นพื้นที่ชุมชน วิทยาศาสตร์อีกพื้นที่หนึ่งของจังหวัดสกลนคร ข้อมูลเบื้องต้น ชุมชนบ้านโพธิไพศาลเป็นชุมชนชาวไทโส้ (ชนเผ่ากะโซ่) ซึ่งเป็นชุมชนที่มีวัฒนธรรมอันเก่าแก่ที่ยังคงถือสืบทอดมาเป็นอย่างดี ด้วยวิถีชีวิตที่ี่เรียบง่ายแล้ว ทำให้ชุมชนนี้ถูกหาว่าเป็นชุมชนที่ไม่มีการพัฒนา ยากจน แต่ไม่มีปัญหาเรื่องอาหาร การกิน ปัญหาชุมชน จากการชี้แจงโครงการในเบื้องต้น ให้กับกลุ่มชาวบ้าน ก่อนที่จะเข้าสู่กระบวนการบันทึกข้อมูลนั้น พบว่ากลุ่มไทโส้จะมีความสนใจนั่งฟังแค่ช่วงเวลาสั้นๆนอนแต่หัวค่ำ ไม่ค่อยจะสนใจวิชาการถ้าพาปฏิบัติ
พอได้ แต่จะมีกลุ่มน้อยที่มีความสนใจใส่ใจ ถ้าไม่รู้เรื่องก็ไม่สนใจ ก็กลับบ้านไปเลย หรือแม้แต่การพูดคุย ก็จะไม่ได้ข้อมูลอะไร หรือได้ก็เป็นข้อมูลไม่ค่อยตรง ในขั้นต้น จึงต้องสร้างความศรัทธาให้เกิดก่อน จึงได้เกิดโครงการเทคโนโลยีสัญจรขึ้น จากโครงการเทคโนโลยีสัญจร ทำให้ชาวบ้านเห็นประโยชน์จาก การได้เรียนรู้ตนเองจากกิจกรรมต่างๆ แล้วนำกลับไป ปฏิบัติใช้ได้ในชุมชน เมื่อแล้วเสร็จโครงการเทคโนโลยีสัญจร จึงได้กลับเข้าไปชุมชนอีกครั้ง ได้จัดการประชุมชี้แจง โครงการ วัตถุประสงค์ รายละเอียดโครงการ อีกครั้งและได้ดำเนินการคัดเลือกและแต่งตั้งคณะกรรมการ ชุมชนวิทยาศาสตร์ระดับชุมชน ในหมู่บ้านโพธิไพศาล |
