สวทช. กับห้องสมุดอัตโนมัติ Koha

Last Updated on Friday, 05 June 2009 14:26

เมื่อวันพุธที่ 3 กันยายน 2551 ที่ผ่านมา ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หรือ ศวท. ได้เิปิดตัวห้องสมุดอัตโนมัติแบบบูรณาการที่เป็นโอเพนซอร์สตัวแรก พร้อมกับการนำ 2D Barcode มาใช้กับการให้บริการยืม-คืนห้องสมุด  ภายใต้ชื่อ NSTDA Online Library ซึ่งเป็นช่องทางการสืบค้นทางบรรณานุกรมทางออนไลน์ (OPAC) โดยมีสโลแกนว่า "Come search with me จากร้านอาหารสมอง สะดวกซื้อ... ความรู้ ตลอด 7/24 ครบถ้วนบริการ สืบค้นดั่งใจ

ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติจึงถือว่า เป็นห้องสมุดแห่งแรกที่นำระบบห้องสมุดอัตโนมัติที่เป็นโอเพ่นซอร์สมาพัฒนา ร่วมกับ 2D Barcode มาใช้อย่างเต็มรูปแบบ เพื่อใช้ในการบริหารจัดการระบบการทำงานห้องสมุดของ ศวท.

เนื่องจากระบบเดิมจัดเก็บระเบียนบรรณานุกรม โดยระบบจัดการฐานข้อมูล Access และระบบการยืม-คืน ใช้ Lotus Notes โดยทั้ง 2 ระบบไม่มีการเชื่อมโยงกัน ทำให้การบริหารจัดการสถานะของหนังสือ ไม่ว่าจะเป็นการยืม-คืน ไม่สามารถตรวจสอบสถานะของหนังสือที่ให้บริการไปแล้วได้

การนำโอเพ่นซอร์สซอฟต์แวร์ Koha มาประยุกต์ใช้ เชื่อว่าจะช่วยให้การจัดการระบบบริหารงานห้องสมุดให้สามารถดำเนินงานได้ครบวงจร ตั้งแต่การจัดเก็บระเบียบบรรณานุกรมของทรัพยากรสารสนเทศ การยืม-คืน ข้อมูลสมาชิก รวมทั้งการรองรับระบบการจัดซื้อ แต่ทั้งนี้จำเป็นต้องดำเนินการพัฒนาระบบการโอนถ่ายข้อมูลจากระบบเดิม เข้าสู่ระบบใหม่ การเพิ่มเติมระบบค้นหาเพื่อรองรับการเชื่อมต่อกับ Engine อื่น รวมทั้งการปรับแต่งระบบเดิมให้สามารถใช้งานได้กับซอฟต์แวร์ และฮาร์ดแวร์ที่หน่วยงานมีอยู่

ศวท. ได้รวบรวมฐานข้อมูลห้องสมุด ศวท. ฐานข้อมูลสารบัญวารสาร ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย เข้าระบบห้องสมุดอัตโนมัติ Koha  โดยฐานข้อมูลที่กล่าวมาข้างต้นสามารถทำงานกันแบบบูรณาการ และผลพวงของการนำระบบนี้มาใช้ ทำให้ ศวท. สามารถพัฒนาระบบการยืม-คืน หนังสือด้วย 2D Barcode นับว่าเป็นการทดลองห้องสมุดต้นแบบที่ใช้โอเพ่นซอร์สซอฟต์แวร์มาดำเนินการ และผลการใช้ 2D Barcode สามารถนำไปใช้งานกับห้องสมุดขนาดกลางถึงห้องสมุดขนาดเล็ก ที่มีจำนวนทรัพยากรไม่มากนัก มีจำนวนยืม-คืน แต่ละวันไม่มาก มีบุคลากรดำเนินการและให้บริการจำกัด แต่พร้อมในการพัฒนาระบบ รวมทั้งงบประมาณที่ได้รับไม่พอที่จะนำห้องสมุดอัตโนมัติเชิงพาณิชย์มาใช้

ศวท. หวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะได้รับการตอบรับในการให้คำแนะนำ ข้อคิดเห็น เพื่อที่ ศวท. จะสามารถนำคำแนะนำและข้อเสนอไปพัฒนาระบบห้องสมุดอัตโนมัติโอเพ่นซอร์สให้มี ประสิทธิภาพเทียบเท่ากับระบบห้องสมุดเชิงพาณิชย์ในอนาคต สามารถเป็นทางเลือกหรือทดแทนการใช้ซอฟต์แวร์ที่มีลิขสิทธิ์ ลดค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาในระยะกลาง-ยาว ตลอดจนเพื่อเป็นต้นแบบให้ระบบห้องสมุดอื่น ๆ ในประเทศ สามารถนำไปประยุกต์ และได้รับระบบห้องสมุดอัตโนมัติที่พร้อมขยายการใช้งานสู่ระบบอื่นๆ ได้

บทความนี้มีประโยชน์มากน้อยเพียงใด: / 5
น้อยมากที่สุด