รางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่น ประจำปี 2553

Last Updated on Monday, 21 February 2011 12:43

 ผลงานวิจัย เรื่อง "การพัฒนาเทคโนโลยีการเพิ่มกลิ่นหอมมะลิ เพื่อการเพิ่มประสิทธิภาพในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมมะลิและข้าวเหนียว" นำทีมโดย รศ.ดร.อภิชาติ วรรณวิจิตร และคณะ คว้ารางวัล "นักเทคโนโลยีดีเด่น ประจำปี 2553"

 

 

 

ศ.ดร. นพ.สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล ประธานคณะกรรมการ

เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม พ.ศ. 2553 มูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพระบรมราชูปถัมภ์ ร่วมกับ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดย ศ.ดร. นพ.สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล ประธานคณะกรรมการ เปิดเผยรายชื่อผู้ได้รับรางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่นและนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ ประจำปี 2553

ในปีนี้ผลงานวิจัย เรื่อง "การพัฒนาเทคโนโลยีการเพิ่มกลิ่นหอมมะลิ เพื่อการเพิ่มประสิทธิภาพในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมมะลิและข้าวเหนียว" นำทีมโดย รศ.ดร.อภิชาติ วรรณวิจิตร และคณะวิจัย 21 คน จากหน่วยปฏิบัติการค้นหาและใช้ประโยชน์ยีนข้าว ศูนย์พันธุกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพทางการเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน ซึ่งเป็นหน่วยวิจัยภายใต้ความร่วมมือระหว่างศูนยฺ์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค)  และมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้รับรางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่น ประเภทกลุ่ม ซึ่งโครงการดังกล่าวเป็นโครงการที่ทีมงานเดินหน้าพัฒนาเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่องมาจนถึงปีที่ 12 โครงการนี้มีประกอบด้วยเทคโนโลยีที่สำคัญ 2 ส่วน คือ

 

1. เทคโนโลยีการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมและ ข้าวเหนียว คณะวิจัยได้ใช้เทคโนโลยีเครื่องหมายดีเอ็นเอ (DNA marker) ช่วยในการ คัดเลือกพันธุ์ข้าวที่หอมและต้านโรค-แมลงศัตรูพืช รวมถึงสิ่งแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวยต่อการเจริญเติบโตของข้าว เช่น ภาวะน้ำท่วมฉับพลัน จนสามารถปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมและข้าวเหนียว จำนวน 8 สายพันธุ์ (ทั้งหมดอยู่ระหว่างการยื่นจดสิทธิบัตร)  โดยข้าวที่ได้รับการพัฒนาสายพันธุ์และได้เป็นที่นิยมในการนำไปปลูกจริงจาก เกษตรกร ได้แก่ พันธุ์ข้าวหอมชลสิทธิ์, ข้าวปิ่นเกษตร, ข้าวสินเหล็ก และข้าวเหนียวหอม กข 6 (ปัจจุบันเกษตรกรส่วนใหญ่ในภาคอิสานและภาคเหนือ คือ ในจังหวัดชัยภูมิ อุดรธานี สกลนคร แพร่ และ น่าน ได้ใช้สายพันธุ์ข้าวเหนียวหอม กข 6 ในการเพาะปลูก ประมาณ 80% ของพื้นที่เพาะปลูก)
2. เทคโนโลยีการเพิ่มสารหอมในข้าว คณะวิจัยได้ค้นพบยีนส์ควบคุมความหอมของข้าวขาวดอกมะลิ โดยใช้วิธี map-based cloning (ไม่ ใช่ GMO) จึงทำให้พบกระบวนการที่ทำให้ข้าวมีการสะสมสารประกอบ 2-accetyl-pyrroline (2 AP) ซึ่งเป็นสารหอมหลักของข้าวทุก สายพันธุ์ เพื่อนำไปใช้เพิ่มระดับความหอมของข้าวในข้าวพันธุ์อื่นๆ โดยใช้วิธี functional marker (Aromarker) ที่สามารถถ่ายทอดลักษณะความหอมของ ข้าวหอมมะลิไปสู่สายพันธุ์อื่นๆที่มีผลผลิตสูงแต่ไม่หอม จนได้ข้าวหอมพันธุ์ใหม่ๆที่มีผลผลิตสูงและกำลังได้รับความนิยมปลูกจาก เกษตรกร เช่น ข้าวหอมชลสิทธิ์, ข้าวปิ่นเกษตร และข้าวสินเหล็ก เป็นต้น โดยในการปลูกข้าวในนาชลประทาน ข้าวหอมเหล่านี้ให้ผลผลิตมากกว่า 1 ตัน/ไร่ มากกว่าการปลูกโดยข้าวพันธุ์เดิมกว่า 50%

 

ที่ผ่านมา รศ.ดร.อภิชาติ ได้ดำเนินโครงการศึกษา ค้นคว้า และวิจัย ที่เกี่ยวข้องกับข้าว โดยเฉพาะยีนข้าวหลายโครงการ ตัวอย่างโครงการวิจัยที่ได้รับทุนสนับสนุนจากศูนยฺ์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค)  

1.  การหาตำแหน่งยีนควบคุมความต้านทานโรคไหม้และการนำมาใช้ในการปรับปรุงพันธุ์ ข้าวหอมในประเทศไทย ปี 2540
2. การประยุกต์ใช้โมเลกุลเครื่องหมายในการปรับปรุงข้าวขาวดอกมะลิ 105 ด้วยวิธีผสมกลับ ปี 2542
3. Positional Cloning in the Post Genomic Era : The Rice Model ปี 2546 ได้รับทุนสนับสนุนการวิจัย)
4. การหาลำดับเบสจีโนมข้าว ปี 2550

 

(จากซ้าย-ขวา) ผศ.ยอดเยี่ยม, ผศ.โชติรัตน์, ผศ.พิมพ์ทอง และ รศ.ดร.อภิชาติ

ขณะที่รางวัลนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ ซึ่งมอบให้แก่นักเทคโนโลยี ที่มีผลงานเด่นและอายุไม่เกิน 35 ปี ในปีนี้มีผู้ได้รับเลือกเพื่อเข้ารับรางวัล จำนวน 3 ท่าน ประกอบด้วย ผศ.พิมพ์ทอง ทองนพคุณ จากคณะอัญมณี มหาวิทยาลัยบูรพา จากผลงาน "การพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตนาโนซิลเวอร์เคลย์และเทคนิคการขึ้นรูปเครื่อง ประดับเงินจากนาโนซิลเวอร์เคลย์" ผศ.โชติรัตน์ รัตนามหัทธะ จากภาควิศวกรรมคอมพิวเตอร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย จากผลงาน "การใช้ไดนามิกไทม์วอร์ปปิงในการทำเหมืองข้อมูล" ผศ.ยอดเยี่ยม ทิพย์สุวรรณ์ จากภาควิชาวิศวคอมพิวเตอร์ จากผลงาน "การสร้างเครื่อง Smart Doser ผสมสารละลายด้วยระบบไมโครคอนโทรลเลอร์ และการพัฒนาเทคโนโลยีควบคุมโรงเรือนเลี้ยงสัตว์ในระดับอุตสาหกรรม"

 

ทั้งนี้ในการสรรหา คณะกรรมการจะพิจารณาผลงานที่เสนอตามเกณฑ์ต่อไปนี้  เป็น ผลงาน ใหม่และโดดเด่น  ผลงาน มีผลกระทบทางบวกต่อเศรษฐกิจ และความเป็นอยู่ของประชากรไทย ผลงาน มีผลกระทบทางบวกต่อวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  ที่นำไปสู่การคิดค้น และการพัฒนาที่สำคัญต่อไป เป็นการปรับปรุงเทคโนโลยีใหญ่ที่ทำให้ ประเทศไทยมีความได้เปรียบในการแข่งขันใน เวทีอุตสาหกรรม

(จากซ้าย-ขวา) ดร.ทวีศักดิ์ กออนันตกูล ผู้อำนวยการ สวทช. ในฐานะหน่วยงานผู้ให้การสนับสนุนรางวัลฯ, ดร. กอปร กฤตยากีรณ ประธานกรรมการมูลนิธิฯ

 

โดยผู้ที่ได้รับรางวัลจะเข้ารับรางวัลในวันที่ 19 ตุลาคม 2553 ซึ่งรัฐบาลกำหนดให้วันดังกล่าวของทุกปี เป็น "วันเทคโนโลยีของไทย" เพื่อเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดชฯ โดย กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เป็นหน่วยงานหลักในการจัดงาน และกิจกรรมเกี่ยวกับการเทิดพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ในฐานะที่ทรงเป็น “พระบิดาแห่งเทคโนโลยีของไทย” โดยมีการเริ่มจัดงานครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2544

รางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่น

รางวัลนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่

ทั้งนี้รางวัลที่เจ้าของผลงานจะได้รับ คือ เงินรางวัล 600,00 บาท สำหรับงานวิจัยประเภทกลุ่ม และ เงินรางวัล 100,00 บาท สำหรับรางวัลนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ พร้อมนี้ ผู้ที่ได้รับรางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่น จะได้รับประติมากรรมเรือใบซูเปอร์มด และ รางวัลนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ จะได้รับเหรียญเรือใบซูเปอร์มด ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาต  ให้โครงการรางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่นและนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ใช้ "เรือใบซูเปอร์มด" ซึ่งเป็นผลงานของพระองค์ท่าน  ที่แสดงถึงการพัฒนาให้เกิดประสิทธิภาพการใช้งานที่ดีเลิศ เป็นแบบฉบับของกระบวนการพัฒนาเทคโนโลยีอย่างครบวงจร

ข่าวการประกาศรายชื่อผู้ได้รับรางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่นและนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ ประจำปี 2553 ยังได้รับการนำเสนอใน Nano Magazine UK คลิกที่นี่
และ Nanotechnology Now คลิกที่นี่

ข้อมูลเพิ่มเติม:
http://dscientistaward.org/new_foundation_2010.html
http://www.komchadluek.net/detail/20101011/75966/นักวิทย์ยีนข้าวหอมคว้านักเทคโนโลยีเด่น

< Prev		Next >

บทความนี้มีประโยชน์มากน้อยเพียงใด: / 3
น้อยมากที่สุด