นวัตกรรมหนีไฟ

บรรดานวัตกรรมเพื่อความปลอดภัยสัญชาติไทย อุปกรณ์ช่วยหายใจหนีไฟ น่าจะเป็นผลงานวิจัยที่มีพัฒนาการชัดเจนที่สุดจากสมองและฝีมือคนไทย แม้จุดเริ่มต้นจะได้รับแรงบันดาลใจจากเหตุวินาศกรรม 11 ก.ย.2544 หรือ 9/11

นพมาศศิริ ดำรัสธรรม จะมีความสนใจและตั้งใจที่จะพัฒนาอุปกรณ์ช่วยหายใจหนีไฟ แต่ด้วยข้อจำกัดเรื่องข้อมูลงานวิจัยที่มารองรับยังไม่มี ส่งผลให้ขั้นตอนการทำงานแต่ละขั้นต้องเผชิญอุปสรรคมากมาย กว่าที่จะได้อุปกรณ์ช่วยหายใจหนีไฟก็ใช้เวลาหลายปี

เมืองไทยไม่ได้มีห้องสมุดหรือศูนย์ข้อมูลมากพอ เราจึงต้องค่อยๆ เจาะหาส่วนประกอบแต่ละอย่างเอง โดยใช้วิธีการเรียนรู้จากการเดินงานแฟร์อุตสาหกรรมต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น งานวัสดุทางการแพทย์ วัสดุยานยนต์ วัสดุอุตสาหกรรม เหมือนกับการเล่นเกมต่อจิ๊กซอว์ เราไม่ได้ค้นหาในกูเกิลแล้วได้คำตอบหมด นพมาศศิริ ผู้บริหารบริษัท นิรินธน์ดีไซน์ จำกัด กล่าว

เรียนรู้ด้วยตนเอง
หลังจากศึกษาความเป็นไปได้ของวัสดุชนิดต่างๆ จากการค้นคว้าและสอบถามจากผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขาที่เกี่ยวข้อง จึงนำมาปะติดปะต่อและหาผู้เชี่ยวชาญด้านการออกแบบสู่ภาคผลิต ด้วยการผลิตอุปกรณ์ช่วยหายใจหนีไฟขึ้นมาในเวอร์ชั่นแรก ที่เธอยอมรับว่ายังไม่สมบูรณ์แบบ 100% หลังจากคิดค้นกว่าจะได้เวอร์ชั่นแรกก็ใช้เวลากว่า 3 ปี ยังรู้สึกว่าต้องพัฒนาต่อเพื่อให้การใช้งานง่ายขึ้นไปอีก จึงใช้เวลาอีก 3 ปีทั้งในการคิดต้นแบบใหม่รวมถึงหาผู้เชี่ยวชาญอีก เพราะสิ่งที่เราคิดแล้วสำเร็จ เมื่อดูแล้วคนอื่นรู้สึกว่าง่ายจัง แต่ต้องอย่าลืมว่า เราคิดจาก อากาศ คือ ไม่มีต้นแบบมาก่อน นั่นเป็นเรื่องยากที่สุด และทำให้สำเร็จคือเห็นปุ๊บแล้วผู้ใช้ดูง่าย ไม่มีกลไกที่ซับซ้อน

นพมาศศิริ กล่าวอีกว่า สิ่งสำคัญไม่ใช่เงิน แต่เป็นเรื่องของการหาวัสดุที่เหมาะสมและวิศวกรออกแบบเฉพาะทางที่หายาก เพราะเป็นการออกแบบชิ้นส่วนเล็กแล้วฟังก์ชันการใช้งานต้องแม่นยำ 100% วัสดุที่นำมาใช้งานต้องทนอุณหภูมิได้สูงและไม่ลามไฟ อีกทั้งยังต้องปลอดภัยต่อผู้ใช้งาน และการใช้หน้ากากเพื่อป้องกันควันพิษต้องมีอากาศสำรอง เพราะแค่ตัวกรอง ไม่มีอากาศ เวลาใช้งานจริงจะอึดอัดมากไม่สามารถหายใจได้ ระบบการใช้งาน ตัวหน้ากาก ประกอบด้วย วาล์วซึ่งมีแผ่นลิ้นซิลิโคนอยู่ด้านใน ป้องกันไม่ให้อากาศเสียจากภายนอกเข้า แต่ใช้หายใจออกได้ทางเดียว มีท่อต่อกับสายยางซิลิโคน ปลายสายมีตัวเสียบกับกระป๋องอากาศ หายใจเข้าปกติ หายใจออกทางปากผ่านจุกยาง อุปกรณ์ทุกชิ้นผลิตจากวัสดุปลอดสารพิษและรีไซเคิลได้

ทีมงานยังออกแบบให้ วาล์ว ตัวเสียบรวมถึงฝากด เรืองแสงได้ เพื่อให้มองเห็นได้ในที่มืด กระป๋องบรรจุออกซิเจนบริสุทธิ์เหมาะกับการใช้หายใจ มีน้ำหนักเบา ใช้งานง่าย ขนาดกะทัดรัด สามารถตอบโจทย์ผู้ใช้งานสำหรับคนทั่วไป ที่ไม่ต้องมีทักษะพิเศษ จึงสะดวกกว่าอุปกรณ์ป้องกันควันที่มีถังออกซิเจนขนาดเทอะทะ น้ำหนัก 2-3 กิโลกรัม นำเข้าจากต่างประเทศในราคาแพงหลักหมื่น ไม่เหมาะกับคนทั่วไป

ต่อยอดสร้างมาตรฐาน
จากเวอร์ชั่นแรกสู่เวอร์ชั่น 2 เป็นอีกหนึ่งโจทย์ที่ท้าทายความสามารถของเธอ แต่ไม่ใช่เรื่องยากเกินความสามารถ หลังจากให้ทางศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมพัฒนาออกแบบตามแนวคิดที่เธอศึกษา รวมทั้งทดสอบอุปกรณ์ทั้งหมดเพื่อให้ได้มาตรฐานตามหลักสากล อีกทั้งได้รับทุนสนับสนุนการวิจัยส่วนหนึ่งจากโครงการสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีของอุตสาหกรรมไทย (iTAP) หรือไอแทป ภายใต้การบริหารจัดการของ สวทช. ซึ่งการออกแบบในครั้งนี้ได้ศึกษาต่อยอดจากเทคโนโลยีเดิม แต่เพิ่มฟังก์ชันการใช้งาน เช่น สามารถต่อพ่วงกระป๋องได้ ชุดอุปกรณ์ใช้ผ้าหน่วงไฟที่ทนความร้อนได้สูงขึ้น และกันลามไฟได้ระดับหนึ่ง การใช้งานง่ายสะดวกรวดเร็วขึ้น พกพาสะดวก ราคาประหยัด มีหลายรุ่นให้เลือกตามความเหมาะสมกับผู้ใช้

ผลสำเร็จจากนวัตกรรมดังกล่าวชี้ให้เห็นว่า คนไทยมีศักยภาพที่จะพัฒนาเทคโนโลยีเป็นของตัวเอง พร้อมกันนี้ยังได้หาแนวทางเพื่อสร้างวัสดุชนิดใหม่ที่มีความสามารถตรงตามที่ต้องการใช้งานมากที่สุด ในมุมของนพมาศศิริ แม้ผลสำเร็จของนวัตกรรมตัวนี้จะชี้ให้เห็นว่าคนไทยสามารถผลิตอุปกรณ์ช่วยหายใจหนีไฟออกมาได้จริง แต่จะมีประโยชน์อะไรถ้าหากคนไทยไม่ให้ความสนใจกับมาตรฐานความปลอดภัย เธอจึงพยายามรณรงค์เรื่องนี้เพื่อให้ทุกคนตระหนักและให้ความสำคัญมากขึ้น ในอนาคตมีความเป็นไปได้ที่จะพัฒนาวัสดุอุปกรณ์ช่วยหายใจหนีไฟ ที่มีเอกลักษณ์บ่งบอกความเป็นไทย เพื่อรองรับการขยายตลาดไปยังต่างประเทศและความต้องการใช้งานมากขึ้น

ที่มา: บุษกร ภู่แส. หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ. คอลัมน์ innovation. ฉบับวันพฤหัสบดีที่ 15 กันยายน 2554

บทความนี้มีประโยชน์มากน้อยเพียงใด: / 3
น้อยมากที่สุด